“Bỏ được rượu, thuốc hay không là cốt ở mình” đó là câu nói của anh Nguyễn Quang Vinh, tổ 2 thôn Hương Đại, xã Đức Hương.
 
Người dân xã Đức Hương chủ yếu làm nghề nông nghiệp, tuy nhiên đất đai ở đây ít, bình quân mỗi lao động chỉ có 2 sào đất và lại thường phải gánh chịu hậu quả của thiên tai. Gia đình anh Vinh có 5 sào đất, mỗi năm anh có 3 tạ lạc, 2 tạ đậu và 1 tạ ngô. Với nguồn thu nhập chính không đủ trang trải cho cuộc sống của gia đình, nhất là khi 3 người con đang đi học (cháu đầu học lớp 10, thứ 2 học lớp 8 và út học lớp 6), anh Vinh phải vào rừng hái măng hoặc thả lưới bắt cá phụ thêm vào. Ngoài ra anh chị còn chăn nuôi thêm gà, bò để tạo sức kéo và có thực phẩm cải thiện bữa ăn.

Thường làm những công việc nặng nhọc và hay gặp gỡ giao lưu bạn bè nên anh thường xuyên tìm chén rượu, điếu thuốc làm thú vui. Từ chổ uống ít, hút ít dần dần anh đã uống nhiều hơn, hút nhiều hơn và giao lưu gặp gỡ bạn bè cũng nhiều hơn. Nhiều lần anh trở về nhà trong tình trạng đầy hơi men, không làm chủ được bản thân đã chửi bới, đánh đập vợ con, gấy rối trong gia đình.

“Có lần tôi uống say đến nỗi lao cả người lẫn xe máy xuống hồ, cũng may mà có bạn bè kéo lên. Đặc biệt có một lần tôi uống nhiều quá nên bị chướng bụng lên không thể thở được, trên đường đưa đi viện tôi phải chuyền nếu không thì khó qua khỏi”.

Anh Vinh nhiều lần kiên quyết bỏ rượu nhưng anh vẫn chưa quyết tâm được. Đến đầu năm 2009 anh được tham gia vào các buổi sinh hoạt truyền thông qua tổ liên gia với nội dung về phòng chống bạo lực gia đình anh đã học hỏi được nhiều điều thú vị cho bản thân. Anh thấy được tác hại của rượu đã ảnh hưởng đến sức khỏe của anh, đến mọi người trong gia đình như vợ con ngày càng xa lánh, con cái ít tôn trọng, kinh tế ngày càng giảm sút. Trước đây mỗi ngày anh uống tối thiểu 3 cốc to rượu, quân bình khoảng 15 nghìn đồng/ngày. Số tiền anh làm ra chỉ đủ uống rượu, nhiều lúc còn xin tiền vợ dành dụm được để uống rượu. Không chỉ có vậy anh còn cấm vợ tham gia vào các hoạt động xã hội, không được đi họp thôn, họp tổ liên gia…

Theo anh Vinh uống rượu nhiều và hút thuốc rất có hại cho sức khỏe và ảnh hưởng đến cuộc sống kinh tế của gia đình. Ngoài những lý do đó còn có một nguyên nhân khác nữa cũng gây ra bạo lực trong gia đình. Nhiều nơi có phong tục uống nước chát để thưởng thức thú vui, ngâm thơ, trò chuyện, chia sẽ những điều hay lẽ phải, nhưng riêng ở đây nhiều người đã lạm dụng nước chát để nói xấu nhau, khiêu khích nhau dẫn đến vợ chồng không hòa thuận, gây mất đoàn kết trong thôn xóm. Những bát nước đầu tiên người ta chưa cảm thấy chát nhưng càng uống càng nói chuyện thì người ta không chỉ cảm thấy nước chát mà còn thấy lòng người chua chát hơn.

Ở thôn anh hơn chục gia đình là nạn nhân của bạo lực gia đình và nguyên nhân xuất phát từ chén rượu, chén trà. “Từ khi tôi đoạn tuyệt với thú vui này thì đã lôi kéo được 8/13 người trong thôn bỏ rượu, bỏ nước chát”. Sự quyết tâm của anh Vinh đã làm cho nhiều người trong thôn xóm thán phục, đặc biệt là những người trước đây đã từng là bạn rượu, bạn thuốc, bạn nước của anh. Hiện tại anh có uy tín với cộng đồng, nhất là tiếng nói của anh trong nhóm bạn cũng như tại các cuộc họp thôn xóm. Và cũng từ khi anh Vinh tham gia sinh hoạt tổ liên gia, thành viên của tổ tăng lên, có hôm hơn 30 người. Có thể nói đây là một trong những tổ mà có số người tham gia đông nhất.

Ngoài những kiến thức anh học hỏi được từ các buổi truyền thông qua tổ liên gia, anh còn được mời tham gia một lớp tập huấn cho nhóm nam giới có hành vi bạo lực gia đình được tổ chức tại xã với sự tham gia của giảng viên đến từ Hội phụ nữ tỉnh và khoa tâm lý trường Đại học Hà Tĩnh. Qua khóa tập huấn này anh hiểu sâu hơn về ảnh hưởng và tác hại của bạo lực gia đình. Trước đây các  
hành vi bạo lực trong gia đình anh cho là chuyện bình thường, là chuyện riêng của nhà mình nhưng bây giờ anh cho quan niệm đó là sai lạc, là tác hại đến gia đình và xã hội. Từ khi bỏ rượu đến nay vợ chồng chăm chú làm ăn, bảo ban con cái học hành cuộc sống gia đình ấm áp trở lại.

Không chỉ có anh vui mà cả gia đình đều vui. “Trong khoảng thời gian anh sa vào con đường rượu chè là hơn 5 năm. Trong thời gian đó tôi cảm thấy sức khỏe sa sút, tinh thần thì mệt mỏi. Nhiều đêm trằn trọc không thể ngủ được vì lo cho chồng cho con. Những lúc như thế tôi chỉ thầm mong chồng tôi bỏ được rượu và hiểu được những nỗi khổ tâm của mẹ con để chia bùi sẽ ngọt. Và ngày tôi nguyện cầu đã đến khi chồng tôi được mọi người chia sẽ về hành vi bạo lực gia đình, và tác hại của rượu đối với sức khỏe đã làm anh thay đổi hoàn toàn. Không chỉ anh bỏ rượu mà còn bỏ cả thuốc lá, bỏ cả nước chát. Đây là thời khắc không thể quên trong cuộc đời của tôi”. Chị Lê Thị Anh, 40 tuổi vợ của anh Vinh tâm sự.

Trong giai đoạn hiện nay, bạo lực gia đình có muôn hình muôn vẻ. Nó không chỉ là đánh đập, chửi bới vợ con mà có những hình thức mà người vợ âm thầm chịu đựng. Năm tập phim “khoan nói lời yêu thương” của nhà biên kịch Nguyễn Quang Lập và đạo diễn Phạm Nhuệ Giang được chiếu trên kênh O2TV từ ngày 14/9/2009 đã gây được sự chú ý trong lòng người xem. Qua bộ phim này tác giả cũng muốn dùng nghệ thuật để thay đổi quan điểm của cộng đồng về phòng chống bạo lực gia đình, chung tay giúp phụ nữ và trẻ em khỏi bạo lực gia đình và giúp người đàn ông sống tốt hơn, hạnh phúc hơn.

Truyền thông qua tổ liên gia là một trong các hình thức rất hiệu quả để giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình mà người dân tại bốn xã dự án (AP, ĐH, HĐ, HM) cho là có tác động lớn đối với các gia đình có hành vi bạo lực. Đây là cách mà mọi người dân đều có cơ hội tham gia, học hỏi, chia sẽ các quan điểm của mình. Họ không chỉ được học hỏi qua nhóm hướng dẫn viên mà môi trường tổ liên gia đã tạo cho họ có cơ hội giúp đỡ nhau trong lời ăn tiếng nói, trong công việc hàng ngày. Những việc làm trong thời gian qua của nhóm truyền thông về phòng chống bạo lực gia đình cũng như sự phối hợp của mạng lưới trong việc tổ chức hoạt động đã góp phần không nhỏ trong việc giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình tại các thôn xóm trong xã.