Toàn tỉnh Đăk Nông có 8 huyện, thị.  Dân số trên 400000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 34,5 % (êđê, Nùng, Tày…) đồng bào dân tộc M’Nông chiếm 10,24%.  Chính vì sự đa dạng của các sắc thái dân tộc anh em đã góp phần tạo nên không gian văn hóa đa sắc màu.

Đăk Nông không chỉ có nền văn hóa lể hội truyền thống của các dân tộc bản địa  mà còn có sự du nhập nền văn hóa lể hội của các dân tộc thiểu  số phía bắc và nền văn hóa của người kinh với đủ sắc thái ba miền Bắc – Trung  -Nam. Tất cả điều được giữ gìn và phát triển, hòa quyện trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đâm đà bản sắc dân tộc như: Lễ hội cúng đầu mùa, lễ cầu mưa,lễ mùng lúa chín, lễ cơm mới đồng bào M’Nông, lễ về nhà mới, lễ cưới của đồng bào, lễ đâm trâu, lễ cúng sức khỏe cho voi, lễ mừng đãng mừng xuân…

Lễ cúng cơm của người M’Nông:
Ngày xưa người M'Nông sống dựa vào nương rẫy, chăn nuôi và săn bắt. Tháng 6 và tháng 7 là những tháng giáp hạt, thiếu đói, đồng bào dựa vào thức ăn hái lựom, săn bắt. Sau hai tháng chỉ ăn củ mài, trái dẻ, đầu tháng 8 lúa rẫy bắt đầu chín, lúc đó bà con tuốt lúa về ăn cơm mới
Lễ gạo mới thường tổ chức vào buổi tối. Người ta dùng là chuối tươi lót lên nia, đổ cơm thịt gà và lấy một tô gạo có cắm đèn sáp ong để cúng. Tất cả dụng cụ sản xuất có trong nhà như dao, rựa, rìu cào cỏ,.. đều mang ra bỏ lên cái nia như để đền ơn dụng cụ trước khi con người được ăn cơm muối. Khấn vái xong, chủ nhà dọn cơm và thức ăn lên là chuối tươi rồi mời bà con cùng ăn. Mỗi nhà thường chỉ được một người đến dự bữa. Những người không đi, vẫn có quà là một bầu cơm to và một ít thịt, cá để ai cũng được hưởng kết quả lao động. Ăn xong, chủ nhà mời bà con uống rượu cần. Trước khi uống rượu, chủ nhà lấy chút rượu cần và huyết gà phết vào kho lúa , bàn thờ, bếp đá để tạ ơn thần linh đã phù hộ cho gia đình trong năm qua.

       Lễ cúng lúa của người M’Nông:
Là một trong những lễ hội truyền thống, thiêng liêng và không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người M'Nông. lễ cúng lúa được tổ chức 3 lần trong một năm. Xuất phát từ tín ngưỡng thờ thần mẹ lúa. Theo truyền thuyết xưa, đây là vị thần bảo vệ mùa màng được bà con M'Nông đặc biệt tôn sùng, thành kính. Khởi đầu là lễ xuống lúa (BưBraBra lần 1) hay còn gọi là lễ khai mùa. chuẩn bị cho ngày gieo tỉa, từ đầu tháng 3 đến hết tháng 4, bà con trong buôn làng đều chuẩn bị lễ cúng: 1 ché rượu cần, 1 cặp gà trống, người chủ gia đình thành tâm cầu khẩn Yàng (Thần) cho cây cối nảy xanh tươi nảy nở, mưa thuận gió hòa. Sang đến tháng 5, 6 bà con lại tổ chức lễ mừng cây lúa sắp trổ bông. Giữa  tháng 12 là lúc thu hoạch  lúa, buôn làng lại tổ chức lễ đón mừng hạt lúa trên rẫy sắp về nhà . nhà nào cũng chuẩn bị hai, ba ché rượu cẩn, nấu xôi nếp, thổi cơm mới, rồi cùng nhau quây quần bên đống lửa, uống rượu cần, nghe già làng kể chuyện . Với đồng bào M'Nông, lễ cúng lúa là nghi thức lễ hội ngông nghiệp mang tinh chất tâm linh, phản ánh ước mơ có một cuộc sống đủ ăn, đủ mặc, xua đi cái nghèo, cái đói...

Theo ĐN online